پرسشنامه SWAN، بررسی نقاط قوت و ضعف توجه و کنترل رفتار در کودکان و نوجوانان

پرسشنامه Strengths and Weaknesses of ADHD Symptoms and Normal Behavior ابزاری برای بررسی رفتارهای مرتبط با توجه، فعالیت و کنترل تکانه در کودکان و نوجوانان است.

ویژگی متفاوت SWAN این است که رفتار کودک را فقط از دیدگاه «وجود مشکل یا نشانه» بررسی نمی‌کند. این پرسشنامه توانایی‌های کودک را روی یک طیف از نقاط قوت تا نقاط ضعف ارزیابی می‌کند.

به همین دلیل، ممکن است کودکی در یک زمینه عملکردی بهتر از حد متوسط، در زمینه‌ای مشابه همسالان و در زمینه دیگری با دشواری بیشتری روبه‌رو باشد.

پرسشنامه چه مواردی را بررسی می‌کند؟

SWAN شامل دو حوزه اصلی مرتبط با نشانه‌های ADHD است:

توجه و سازمان‌دهی

رفتارهایی مانند حفظ توجه، دنبال‌کردن فعالیت‌ها، سازمان‌دهی کارها، توجه به جزئیات، به‌خاطر سپردن فعالیت‌های روزمره و مقاومت در برابر عوامل حواس‌پرت‌کن بررسی می‌شوند.

کنترل فعالیت و تکانه

توانایی‌هایی مانند کنترل میزان فعالیت، منتظر ماندن، کنترل صحبت‌کردن، رعایت نوبت و تنظیم رفتار متناسب با موقعیت مورد بررسی قرار می‌گیرند.

تفاوت SWAN با بسیاری از پرسشنامه‌های ADHD چیست؟

در بسیاری از پرسشنامه‌های ADHD سؤال اصلی این است که یک رفتار مشکل‌زا «چند وقت یک‌بار» اتفاق می‌افتد.

SWAN رویکرد متفاوتی دارد.

در این ابزار، رفتار کودک نسبت به سایر کودکان هم‌سن او روی یک طیف ارزیابی می‌شود؛ بنابراین علاوه بر دشواری‌ها، توانمندی‌های نسبی کودک نیز می‌توانند در نتیجه دیده شوند.

این ویژگی باعث می‌شود SWAN تصویر پیوسته‌تری از تفاوت‌های فردی در توجه و کنترل رفتار ارائه دهد.

چه کسی پرسشنامه را تکمیل می‌کند؟

SWAN معمولاً بر اساس مشاهده رفتار کودک توسط افرادی که او را به‌خوبی می‌شناسند، مانند **والدین یا معلمان**، تکمیل می‌شود.

بررسی رفتار کودک در بیش از یک محیط می‌تواند اطلاعات کامل‌تری درباره عملکرد او فراهم کند.

نتیجه پرسشنامه چه معنایی دارد؟

نتیجه SWAN می‌تواند نشان دهد عملکرد کودک در حوزه‌های مرتبط با توجه و کنترل رفتار در چه بخش‌هایی نسبت به همسالان قوی‌تر، معمول یا ضعیف‌تر گزارش شده است.

هدف این مقیاس صرفاً تقسیم کودکان به دو گروه «دارای مشکل» و «بدون مشکل» نیست، بلکه نشان‌دادن تفاوت‌های رفتاری روی یک طیف است.

نسخه فارسی

SWAN در پژوهش‌های انجام‌شده روی کودکان ایرانی نیز مورد استفاده قرار گرفته است.

لینک دانلود نسخه انگلیسی:The SWAN Rating Scale