پرسشنامه BRIEF2 – ارزیابی کارکردهای اجرایی، بررسی کارکردهای اجرایی کودکان و نوجوانان در زندگی روزمره

پرسشنامه Behavior Rating Inventory of Executive Function – Second Edition ابزاری برای بررسی کارکردهای اجرایی کودکان و نوجوانان در موقعیت‌های واقعی زندگی است.

کارکردهای اجرایی مجموعه‌ای از توانایی‌ها هستند که به کودک کمک می‌کنند رفتار و هیجان خود را کنترل کند، فعالیتی را شروع کند، اطلاعات را در ذهن نگه دارد، برنامه‌ریزی کند و کارهای خود را سازمان‌دهی و پیگیری کند.

برخلاف پرسشنامه‌هایی مانند SNAP-IV یا ADHD-RS که بیشتر بر نشانه‌های ADHD تمرکز دارند، BRIEF2 بررسی می‌کند که کودک در مدیریت رفتار، هیجان و فعالیت‌های روزمره چگونه عمل می‌کند.

پرسشنامه چه مواردی را بررسی می‌کند؟

فرم والدین و معلمان BRIEF2 شامل ۹ حوزه اصلی است:

بازداری (Inhibit)
توانایی کنترل تکانه‌ها و متوقف‌کردن رفتار در زمان مناسب.

خودنظارتی (Self-Monitor)
توجه به رفتار خود و تأثیری که این رفتار بر دیگران می‌گذارد.

انعطاف‌پذیری (Shift)
توانایی تغییر فعالیت، کنار آمدن با تغییر و جابه‌جایی انعطاف‌پذیر بین موقعیت‌ها یا راه‌حل‌ها.

کنترل هیجان (Emotional Control)
توانایی تنظیم واکنش‌های هیجانی متناسب با موقعیت.

آغاز فعالیت (Initiate)
توانایی شروع مستقل یک فعالیت یا ایجاد ایده برای انجام کار.

حافظه کاری (Working Memory)
توانایی نگه‌داشتن اطلاعات در ذهن هنگام انجام یک فعالیت.

برنامه‌ریزی و سازمان‌دهی (Plan/Organize)
توانایی پیش‌بینی مراحل کار، برنامه‌ریزی و سازمان‌دهی اطلاعات و فعالیت‌ها.

نظارت بر تکلیف (Task-Monitor)
توانایی بررسی کار خود هنگام انجام یا پس از پایان فعالیت.

سازمان‌دهی وسایل (Organization of Materials)
توانایی مرتب و سازمان‌یافته نگه‌داشتن وسایل و محیط فعالیت.

 

سه حوزه کلی کارکردهای اجرایی

نتایج این حوزه‌ها در سه شاخص کلی سازمان‌دهی می‌شوند:

تنظیم رفتار
تنظیم هیجان
تنظیم شناختی

این ساختار کمک می‌کند مشخص شود دشواری‌های کودک بیشتر در کدام جنبه از کارکردهای اجرایی دیده می‌شوند.

 

چه کسی پرسشنامه را تکمیل می‌کند؟

BRIEF2 دارای فرم والدین و فرم معلمان برای سنین ۵ تا ۱۸ سال است.

برای نوجوانان ۱۱ تا ۱۸ سال نیز فرم خودگزارشی وجود دارد.

وجود فرم‌های مختلف امکان بررسی کارکردهای اجرایی کودک در محیط‌های متفاوت مانند خانه و مدرسه را فراهم می‌کند.

 

ارتباط BRIEF2 با ADHD

بسیاری از کودکان مبتلا به ADHD ممکن است در برخی کارکردهای اجرایی مانند بازداری، حافظه کاری، شروع فعالیت، برنامه‌ریزی یا سازمان‌دهی نیز دشواری داشته باشند.

با این حال، BRIEF2 یک «آزمون تشخیص ADHD» نیست.

هدف اصلی آن بررسی نحوه بروز مشکلات کارکرد اجرایی در زندگی روزمره کودک است.

نسخه فارسی

نسخه فارسی BRIEF2 در کودکان ایرانی مبتلا به ADHD مورد بررسی روان‌سنجی قرار گرفته است.

در یک مطالعه روی ۲۵۳ کودک ۸ تا ۱۲ ساله مبتلا به ADHD در ایران، نسخه فارسی BRIEF2 از پایایی خوب و روایی رضایت‌بخش تا خوب برخوردار بود و ساختار سه‌عاملی آن نیز مورد حمایت قرار گرفت.

نسخه فارسی فرم خودگزارشی BRIEF2 نیز در نوجوانان ایرانی مورد بررسی روان‌سنجی قرار گرفته است.

لینک دریافت پرسشنامه انگلیسی: Behavior Rating Inventory of Executive Function ® , Second Edition

 

 

نتیجه پرسشنامه چه معنایی دارد؟

نتایج BRIEF2 می‌توانند نشان دهند کودک در کدام جنبه‌های کارکرد اجرایی با دشواری بیشتری روبه‌رو است.

نمرات بالاتر در یک حوزه می‌توانند نشان‌دهنده مشکلات بیشتر در آن زمینه باشند، اما نتیجه BRIEF2 به‌تنهایی برای تشخیص ADHD یا سایر اختلالات کافی نیست.

نتایج باید همراه با اطلاعات مربوط به رشد کودک، عملکرد در خانه و مدرسه، مصاحبه و سایر ابزارهای ارزیابی بررسی شوند.

 

نکته مهم

BRIEF2 یک ابزار تخصصی و دارای حقوق نشر است. وجود ترجمه فارسی مورد استفاده در پژوهش‌های علمی به معنی آزاد بودن انتشار یا تکثیر فرم پرسشنامه نیست.

به همین دلیل، فرم کامل پرسشنامه در این صفحه برای دانلود قرار داده نمی‌شود و برای دسترسی به ابزار باید از منابع و مسیرهای مجاز استفاده شود.