پرسشنامهای برای بررسی نقاط قوت و مشکلات هیجانی و رفتاری کودکان و نوجوانان
پرسشنامه SDQ (Strengths and Difficulties Questionnaire) یک ابزار کوتاه و شناختهشده برای بررسی جنبههای مختلف رفتار، هیجان و روابط اجتماعی کودکان و نوجوانان است.
برخلاف پرسشنامههایی که فقط بر یک گروه از نشانهها تمرکز دارند، SDQ تلاش میکند تصویر گستردهتری از نقاط قوت و دشواریهای کودک در زندگی روزمره ارائه دهد.
این پرسشنامه دارای ۲۵ سؤال است و نسخههای مختلفی برای والدین، معلمان و در سنین مناسب برای خود کودک یا نوجوان وجود دارد.
پرسشنامه چه مواردی را بررسی میکند؟
سؤالات SDQ در پنج حوزه قرار میگیرند:
نشانههای هیجانی
بررسی مواردی مانند نگرانی، ترس، ناراحتی و برخی شکایتهای جسمانی مرتبط با حالات هیجانی.
**مشکلات رفتاری
بررسی برخی رفتارهای چالشبرانگیز و مشکلات مربوط به رعایت قوانین و کنترل رفتار.
بیشفعالی و کمتوجهی
بررسی رفتارهایی مانند بیقراری، حواسپرتی، دشواری در حفظ توجه و تکانشگری.
روابط با همسالان
بررسی کیفیت ارتباط کودک با سایر کودکان، احساس تنهایی و برخی دشواریهای مربوط به روابط اجتماعی.
رفتارهای جامعهپسند
بررسی نقاط قوتی مانند توجه به احساس دیگران، کمککردن، همکاری و رفتارهای حمایتگرانه.
چه کسی پرسشنامه را تکمیل میکند؟
بسته به سن کودک و هدف ارزیابی، نسخههای متفاوتی از SDQ وجود دارد.
فرم والدین توسط والد یا مراقب کودک تکمیل میشود.
فرم معلم امکان بررسی رفتار کودک در محیط آموزشی را فراهم میکند.
فرم خودگزارشی نیز برای کودکان و نوجوانان در سنین مناسب وجود دارد و دیدگاه خود فرد را درباره رفتار و احساساتش بررسی میکند.
استفاده از اطلاعات چند منبع، مانند والد و معلم، میتواند تصویر کاملتری از عملکرد کودک در موقعیتهای مختلف ارائه دهد.
نتیجه پرسشنامه چه معنایی دارد؟
SDQ میتواند به شناسایی حوزههایی کمک کند که کودک در آنها نقاط قوت بیشتری دارد یا ممکن است نیازمند بررسی و توجه بیشتری باشد.
نمرات پرسشنامه میتوانند برای غربالگری و سازماندهی اطلاعات درباره وضعیت هیجانی و رفتاری کودک مفید باشند، اما نتیجه SDQ بهتنهایی به معنی وجود یا عدم وجود یک اختلال روانشناختی یا رشدی نیست.
بهطور خاص، بالا بودن نمره بخش بیشفعالی/کمتوجهی بهتنهایی به معنی تشخیص ADHD نیست.
نسخه فارسی
SDQ به زبانهای مختلف، از جمله فارسی، ترجمه شده است و نسخه فارسی آن نیز در مطالعات انجامشده در جمعیت ایرانی مورد بررسی قرار گرفته است.
نسخههای رسمی فارسی و سایر زبانها از طریق منابع رسمی SDQ در دسترس هستند.
لینک دانلود: sdqinfo.org/py/sdqinfo/b3.py?language=Farsi
نکته مهم
پرسشنامه SDQ یک ابزار غربالگری است و جایگزین ارزیابی تخصصی یا تشخیص بالینی نیست.
نتیجه پرسشنامه باید با توجه به سن کودک، شرایط زندگی، محیط خانه و مدرسه، میزان تأثیر مشکلات بر عملکرد روزمره و سایر اطلاعات مرتبط تفسیر شود.
در صورت وجود نگرانی قابلتوجه درباره رفتار، هیجان، توجه یا عملکرد کودک، ارزیابی جامع توسط متخصص واجد صلاحیت توصیه میشود.
